ABD ile İran arasındaki savaş Hürmüz Boğazı’nda kilitlendi. Pakistan’daki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması tarafların hamlelerini Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğine yöneltti. ABD bir yandan İran2ın nükleer programı üzerinden açıklamalar yaparken Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü ele geçirecek hamleler yapıyor. İran da Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolü elinde tutmak ve sadece kendi onayındaki gemilerin geçişine izin vermek istiyor.
ABD savaşın bu aşamasında İran’ı sıkıştırmak için Hürmüz Boğazı ablukaya alacağını açıkladı. ABD’nin açıkladığı abluka 13 Nisan pazartesi akşamı başladı. ABD Başkanı Trump, abluka için verilen sürenin dolmasının hemen ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda çatışmalar başladığından beri 158 gemi batırarak İran Donanması’nın tüm büyük gemilerini yok ettiklerini söyledi ve şöyle ekledi:
“İran’ın ‘hücumbotu’ olarak adlandırdığı az sayıdaki gemisine, onları birer tehdit olarak görmediğimiz için bugüne kadar saldırmamıştık. Uyarı: Bu gemiler ablukamıza yaklaşırsa anında yok edilecekler.”
Trump paylaşımında Meksika Körfezi’nde uyuşturucu kaçırdığından şüphelendikleri tekneleri vurduklarını hatırlattı ve “hızlı ve acımasız” olarak nitelediği bu yöntemin İran ablukasında da kullanılacağını söyledi.
ABD’nin abluka kararlı sadece Hürmüz Boğazı’nı değil İran’ın tüm limanlarını kapsıyor. Bu yöndeki açıklama ilk olarak Trump tarafından yapıldı. ABD’nin Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından 13 Nisan’da yapılan açıklamada da İran limanları ve petrol terminalleri dahil “tüm İran kıyı şeridinin” ablukaya alınacağı ilan edildi. Açıklamada teftiş edilmek koşuluyla İran’a gıda ve tıbbi malzeme gibi insani yardım sevkiyatlarının yapılmasına izin verileceği belirtildi.
BBC’nin doğrulama servisi BBC Verify’a göre Pazartesi günü ABD’nin ablukası başlamadan önce Hürmüz Boğazı’ndan dört gemi geçti.
Geçen gemilerin hiçbirinin İran ile bağlantılı olduğu ya da İran’a girip çıktığına dair bilgiye rastlanmadı.
BBC Verify’a göre Pazar günü müzakerelerin sona ermesinden bu yana boğazdan 23 gemi geçti. Bunların 16’sı İran limanlarından ayrılan, İran bayrağı taşıyan ya da İran ile bağlantılı olduğu için yaptırım uygulanan gemilerdi.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılardan önce Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 138 gemi geçiyordu.
Hürmüz Boğazı, enerji tedariği bakımından dünyanın en önemli su yollarından biri.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık %20’si buradan geçiyor.
Hürmüz Boğazı’ndan çıkan petrolün %86’sı Asya ülkelerine gidiyor.
Burada en büyük pay %31 ile Çin’de. Bunun ardından ise %14’lük ithalat ile Hindistan geliyor.
Ham petrol fiyatları, abluka beklentisi ile Pazartesi %7 artarak 100 dolar (yaklaşık 4.500 lira) seviyesinin üzerine çıktı.
Denizcilik istihbaratı şirketi Windward’a göre Mart başından bu yana İran’ın Hark Adası’ndan 58 milyon varil petrol sevk edildi.
Bu varillerin %90’ından fazlası Çin’e gönderildi.