“Ye” de demiş olabilir: Türkiye’de metin okuma sanatı ve paranoya

Kemal ASLAN

Geçen hafta yayınlanan Türkiye’de Y Harfinin Serancamı yazısı üzerine yeniden düşündüm. Yazar, y harfi üzerine yazarak ne yapmak istiyor? Y harfi alfabenin 28’inci harfi, sondan bir önceki harf. Z’den önce. Yazar, y harfi derken acaba bir sona mı, bir dönemin bittiğine mi işaret ediyor? Alfabede daha başka harfler var. Onları niye yazmıyor? Maksadı ne? B harfi var: barış, d harfi var: dostluk, a harfi var: adalet, k harfi var: kalkınma… Bu harfler yerine y harfini seçmesi oldukça manidar. Yazar buradan bir yerlere mesaj mı veriyor? Kim o mesajı alıyor? Yazdıkları ile kripto mesaj mı veriyor?

Y harfi sessiz harf. Yazar da biliyor ki böyle bir harfi dile getirmek için yanında mutlaka Türkçede e sesi kullanılıyor. O zaman “ye” oluyor. Kim neyi yesin? Niye yesin? “Ye” diyerek kimlere mesaj veriyor? Kimleri hedef gösteriyor? Ne var ki? Ne yenilsin? Buradan Tevfik Fikret’in Han-ı Yağma şiirine mi gönderme yapıyor: “Yiyin efendiler yiyin, bu han-ı iştiha sizin, Doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin!” Bence bu durum araştırılmalı.

Sonra bir şarkı vardı 1984’te piyasaya çıkan: ”Yeyeye”. O şarkıda da “Paranın olduğu yerde olmak istiyor” diye bir söz var. Kim bunu istiyor? Hangi amaçla istiyor? Neden istiyor? Bunun için etkili ve yetkili bir konumda mı olmak gerekiyor? O konumda olanlarla ilgili mi? Yazar, burada çok amaçlı bir işlev mi gütmüş? Hangi “karanlık amaçlarını” gizlemiş?

Yazar, y harfi üzerine yazarak güncel durumlara yönelik bir imada mı bulunuyor? Niye bir imada bulunuyor? Korkuyor mu? Zihnindekini neden bir harf üzerinden aktarıyor? Çekindiği bir durum mu var? Niye çekiniyor?

Yazar, bundan sonra da harflerle ilgili yazacak mı? Yazmalı mı?

Yaşlı bir amca yazıyı okuduktan sonra şöyle demiş: – Allah Allah. Böyle bir yazıyı yazmanın sırası mı evladım?

Orta yaşlı biri: -Burası Türkiye, dikkat et, diye uyarıda bulunmuş.

Genç bir kız: – Y harfini pek sevmediğimden yazıyı da okumadım, diyerek yazılanı umursamadığını ifade etmiş.

Genç bir erkek: – Yahu y harfinden önce yazılacak başka konu mu yok? diye sitemde bulunmuş.

Orta yaşlı bir akademisyen: —-Yazar da bizim gibi güncel konulara eğilmeden durumu geçiştiriyor, saptamasında bulunmuş.

Böyle farklı düşünceler ortamında yazarın iç sesi de dile gelmiş: “Bir yazı yazdın, bak herkes nasıl farklı değerlendiriyor. Herkeste nasıl farklı algılamalara yol açtın. Oysa herkesi birleştirecek, bütünleştirecek tek ses haline getirecek yazılara ihtiyaç var. Y harfi nereden çıktı? Sen muhaliflerden misin? Yapılanları görmezden mi geliyorsun?”

Yazar, bir y harfinin bu kadar çok ayrışmaya yol açacağını hiç düşünmemiş. O, kendi beceri ve yeteneklerini yazı üslubu içinde ortaya koymaya çalışmış. Ama yorumlar farklı olmuş. Zaten gerçek ile ona ilişkin değerlendirmemiz hep farklı olmuyor mu? Birden aklıma Marx’ın o cümlesi geldi:

“Şeylerin dış görünüşleri ile özleri doğrudan doğruya çakışsaydı, her türlü bilim gereksiz olurdu.”