İran’da rejimin koruyucu gücü olan Devrim Muhafızları her zaman ABD ve İsrail’in hedefinde oldu. İran-İsrail arasında Haziran 2025’teki 12 Gün Savaşı’nda da birçok üst düzey askeri yekili ve bilim insanı ile birlikte Devrim Muhafızları komutanları da hedef alındı. İsrail saldırılarında hayatını kaybedenler arasında Devrim Muhafızları Komutanı Hüseyin Selami de vardı. İran’daki son iki patlamada Devrim Muhafızlarının hedef alındığı haberleri yayıldı. Devrim Muhafızları donanma komutanının patlamalarda hayatını kaybettiği iddia edildi. İran bu iddiaları yalanladı. Devrim Muhafızları İran’daki son protesto gösterilerini bastırmak için ölümlere yol açan müdahalelerde bulundu, göstericileri terörist olarak nitelendirdi.
İran’ın yaşadığı her gerginlikte rejimin en önemli silahlı gücü olan Devrim Muhafızları kim ve ülkedeki rolü ile gücü ne?
Devrim Muhafızları, İran’da rejimin temel unsurlarından biri. 1979 yılındaki İran İslam Devrimi’nden sonra kuruldu. İran Devrimini gerçekleştiren güçler Şah’ın ordusuna güvenmedikleri için yeni bir silahlı güç oluşturdular. Dini lider Humeyni tarafından kurulan bu yeni ordunun görevi iç düzeni sağlayarak rejimi korumak ve olası bir darbeyi önlemekti. Bu görevini bugün de yürüten Devrim Muhafızları düzenli ordu ile birlikte İran’da silahlı kuvvetlerinin bir parçası ve doğrudan dini lider Ali Hamaney’e bağlı.
İran islam Cumhuriyeti yönetiminin en önemli dayanağı ve silahlı gücü olan Devrim Muhafızları’nda 120 bin kişi görev yapıyor. Bünyesinde kara, deniz ve hava birlikleri yer alan Devrim Muhafızları içinde yurt dışı operasyonlarda görev yapacak Kudüs Gücü olarak adlandırılan özel birlikler de bulunuyor. Bu birim, İslam Devrimi’nin devlet doktrinlerini Irak, Suriye başta olmak üzere Ortadoğu geneline ihraç etme faaliyeti yürütüyor. Bu birim ayrıca İran’ın Hizbullah ve Hamas gibi militan İslami örgütleri desteklemesinde de önemli bir role sahip. İran İslam Devrimi lideri Ayetullah Humeyni tarafından 1979 yılında kurulan gönüllü milis teşkilatı Besic de Devrim Muhafızları’na bağlı.
DW Türkçe’nin haberine göre; camilerde konuşlandırılmış Besic milisleri, son protesto gösterilerinin bastırılmasında kilit rol oynadı. Silahlı milisler, sivil kıyafetlerle, protesto gösterilerine şiddet uygulayarak müdahale etti. Devrin Muhafızları yapılanması içinde İran resmi istihbaratından bağımsız hareket eden bir istihbarat servisi de var. Ayrıca bünyesinde siber suçlar ve eylemler için oluşturulmuş Organize Siber Suçları İzleme ve Mücadele Merkezi” adını taşıyan bir siber ordu da görev yapıyor.
Devrim Muhafızları İran ekonomisinde de etkili bir konumda. Petrol, doğal gaz ve stratejik alt yapı projelerinde öncü rol oynayan inşaat şirketi Khatam al Anbia’nın Devrim Muhafızları’nın ekonomik ve mühendislik kolu olarak biliniyor.
Şirket, 1980’lerin sonunda İran-Irak savaşından sonra ülkenin yeniden inşası için kuruldu.
2005’ten 2013’e kadar Devrim Muhafızları’nın bir üyesi olan Mahmud Ahmedinejad cumhurbaşkanı olarak görev yaptığında bu şirket ekonomik etkisini büyük ölçüde genişletti.
Bu nedenle İran2ın ekonomi hayatında da önemli bir yere sahip Devrim Muhafızları halen büyük ölçekli ekonomik işletmeler yönetiyor, motorlu araçlar, otoyollar, demiryolu hatları, hatta metrolar inşa ediyor.
Ülkenin petrol ve gaz endüstrisi ile iç içe geçmiş durumdalar, madencilik alanında da faaliyet gösteriyor hatta barajlar inşa ediyorlar.